Kontakt skóra do skóry (skin to skin, STS) oprócz tego, że daje poczucie bezpieczeństwa, niesie też za sobą wiele istotnych korzyści – i dla dziecka, i dla mamy. Dlaczego jest tak ważny?

 

Na czym polega STS?

Kontakt skóra do skóry polega na położeniu nagiego noworodka na nagim ciele mamy. Światowa Organizacja Zdrowia (WHO) zaleca rozpoczęcie kontaktu skóra do skóry natychmiast po narodzinach, w ciągu pierwszych 5 minut. Zgodnie z rozporządzeniem Ministra Zdrowia obowiązującym od 2011 roku, kontakt mamy z dzieckiem powinien nastąpić bezpośrednio po porodzie, o ile nie ma przeciwwskazań medycznych. Jak zostało określone w rozporządzeniu, kobiecie i dziecku należy umożliwić nieprzerwany kontakt, trwający co najmniej dwie godziny po porodzie. Mamy do tego prawo. W tym czasie personel medyczny powinien zachęcać mamę do rozpoznania momentu, kiedy dziecko jest gotowe do ssania piersi. Wszelkie czynności typu mierzenie, ważenie, wykąpanie mogą odbyć się później, po zakończeniu pierwszego karmienia. Odpępnienie, ocena skali Apgar mogą się odbyć, gdy noworodek przebywa na brzuchu mamy.

Dlaczego STS jest tak ważny?

Skuteczność kontaktu skóra do skóry została udowodniona naukowo. Kontakt ten sprawia, że dziecko lepiej adaptuje się do nowych warunków i przeżywa mniejszy stres. Trzeba bowiem zdawać sobie sprawę, że wraz z narodzinami maluszek atakowany jest przez masę nowych, niekoniecznie przyjemnych dla niego bodźców (inna temperatura, światło, nowe dźwięki). Bliskość mamy, jej ciepło, zapach, znajome bicie serca dają maluszkowi poczucie bezpieczeństwa. Ponadto nagie ciało matki ogrzewa noworodka. Kontakt skóra do skóry zapewnia dziecku optymalną temperaturę i zmniejsza ryzyko wychłodzenia organizmu. Poza temperaturą, STS umożliwia też ustabilizowanie po porodzie podstawowych oznak życiowych, takich jak puls, ciśnienie krwi, oddech. Istotne jest to, że noworodek położony na piersi mamy kolonizuje się jej florą bakteryjną. Flora bakteryjna jelit to silna bariera chroniąca przed dużą ilością patogenicznych bakterii. Odgrywa m.in. bardzo ważną rolę w rozwoju i dojrzewaniu systemu odpornościowego. Badania dowodzą też, że STS wspomaga laktację i powoduje wyrzut hormonów odpowiedzialnych za produkcję mleka (prolaktyny i oksytocyny). Wyrzut oksytocyny jest w tym momencie korzystny także dla mamy, pobudza bowiem macicę do skurczu i ułatwia rodzenie się łożyska. Z badań wynika także, że dzieci, które miały wczesny kontakt z mamą, płaczą krócej i rzadziej. STS umożliwia zaspokojenie potrzeby bliskości zarówno mamy, jak i dziecka i wzmacnia więź emocjonalną. Obniża też ryzyko wystąpienia depresji poporodowej i poziom stresu u matki.

Kangurowanie

Jeżeli nie ma takiej możliwości, aby mieć kontakt z dzieckiem bezpośrednio po porodzie, warto rozpocząć go możliwie najszybciej po otrzymaniu dziecka. W sytuacji, gdy mama nie może mieć kontaktu skóra do skóry z dzieckiem (np. po cesarskim cięciu) dobrze, by maluszek mógł być kangurowany przez tatę. Skóra dziecka zostanie wtedy skolonizowana bakteriami taty, co również będzie korzystne dla noworodka. Ciepło skóry ojca i znajomy głos dadzą mu poczucie bezpieczeństwa. Z praktycznego punktu widzenia warto więc, aby tata wybrał się na porodówkę w rozpinanej koszuli, co może być dla niego bardziej komfortowe.

O kontakt ten warto zadbać również w domu. Tego typu kontakt jest ważny na każdym etapie – można go praktykować w dowolnym momencie życia dziecka.

Warto dodać, że kontakt skóra do skóry jest szczególnie korzystny dla noworodków urodzonych przedwcześnie i z niską masą urodzeniową.

autor: Marta Mandżak-Matusek

Inne artykuły

Ciąża to szczególny czas pod względem dbałości o swój stan zdrowia i…
Jakie sygnały będzie nam wysyłał organizm, że zbliżamy się do porodu?
Nawet ładnie zagojoną, estetyczną bliznę po cesarskim cięciu warto sko…
Jak sobie radzić, kiedy dopada nas przeziębienie?